‘Pensioensysteem uit lood geslagen door lage rente’
Iedereen wil het beste voor de pensioenen, maar er wordt geen oplossing gevonden. Terwijl er wordt gewerkt aan een nieuw pensioenstelsel, gaat de discussie over de rekenrente verder. ‘Het is een soort zero-sum-game’, zegt hoogleraar Eduard Ponds.
![pensioendiscussie-shutterstock-1079107151.jpg](https://cdn.binnenlandsbestuur.nl/styles/imported_hero/cloud-storage/bb_migrate/images/Uploads/2019/10/pensioendiscussie-shutterstock-1079107151.jpg?itok=vI98wab6)
Iedereen wil het beste voor de pensioenen, maar er wordt geen oplossing gevonden. Terwijl er wordt gewerkt aan een nieuw pensioenstelsel, gaat de discussie over de rekenrente verder. ‘Het is een soort zero-sum-game’, zegt hoogleraar Eduard Ponds.
Voorzichtig meenemen
ABP-voorzitter Corien Wortmann pleitte vorige week weer voor een aanpassing van de rekenregels voor pensioenen. Klaas Knot, directeur van De Nederlandsche Bank, vindt dat de pijn van kortingen niet op de lange baan geschoven moet worden. Maar zijn voorganger bij de bank, Nout Wellink, viel deze week de ABP-voorzitter voorzichtig bij. ‘Het is altijd de moeite waard om serieus naar de rekenregels te kijken. Misschien moet je de rendementen van de pensioenfondsen voorzichtig meenemen.’
Minder in kas
Het aanpassen van de rekenregels zou waarschijnlijk een hogere dekkingsgraad ten gevolge hebben. Fondsen hoeven dan minder in kas te hebben om aan de verplichtingen te voldoen en het zou het risico op kortingen verlagen en de kans op indexatie hoger maken.
'Heel idioot'
‘De systematiek is eigenlijk uit zijn lood geslagen omdat de rente nu heel laag is, ook vanwege de vergrijzing wereldwijd met het grote aanbod van pensioenspaargelden’, zegt hoogleraar economie Eduard Ponds van Tilburg University. ‘Daarbovenop komt de manipulatie van de Europese Centrale Bank. Die leidt ertoe dat de curve om verplichtingen uit te rekenen negatief is. Dat is heel idioot.’
Echte rendement
De voorstanders van aanpassing van de regels stellen voor dat niet, zoals nu het geval is, alleen met de rente rekening gehouden mag worden, maar ook met de rendementen die de beleggingen van de fondsen behalen. ‘Bovenop de rente doe je bijvoorbeeld een opslag die rekening houdt met het echte rendement dat je verwacht’, zegt Ponds. ‘Als dat bijvoorbeeld 5 procent is dan pak je daar een deel van. Dan komt het bedrag dat je vandaag in kas moet hebben voor verplichtingen waaraan je over 20, 30 of 40 jaar moet voldoen, lager uit.’
Vrees
Het lijkt een redelijk verzoek dat pensioenfondsen rendementen mogen meenemen in de berekening van de dekkingsgraad. Waarom mag dat niet? ‘Het is een soort zero-sum-game. De hoeveelheid vermogen is hetzelfde, dus als je de regels verandert waardoor je nu meer mag uitkeren dan is de vrees dat je later minder uit te keren hebt.’
Winnaars en verliezers
‘En er is een tweede, economische redering. Vroeger waren pensioenen gegarandeerd en moest je ze waarderen alsof het obligaties waren. Intussen zijn de verplichtingen onzeker geworden omdat ze gekoppeld zijn aan de financiële positie van het pensioenfonds. Ze zijn afhankelijk van hoe beleggingen presteren. De aard van het pensioen is veranderd, terwijl de rekensystematiek hetzelfde is gebleven. Voorstanders zeggen: dat verhoogde risico moet terugkomen in de wijze waarop je pensioenen waardeert. Zo zijn er veel aanpassingen mogelijk die altijd tot winnaars en verliezers leiden.’
Reacties: 11
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
De salarisstijgingen hebben door de hogere premieafdracht in Euro's wel een bijdrage geleverd aan de toename van de buffer bij de pensioenfondsen die misschien niet in vergelijking staat met de rendementen op de beleggingen. Desalniettemin .....
Bovendien hoor je ook niets over de mogelijke positieve ontwikkelingen in de rendementen in de komende jaren. De bekende uitspraak over rendementen geldt zowel voor onzekerheid over lagere rendementen als hogere rendementen. Eduard Ponds duidt daar ook enigszins op.
Dus steun voor het voorstel van Corien Wortmann, Nout Wellink en Eduard Ponds.
Personen die al vanaf het eerste uur strijden voor een betere rekenrente, waaronder met name ook Van Rooijen (50-Plus), krijgen steeds meer steun voor hun gerechtvaardigde inzet voor o.a. de gepensioneerden. Het verstand begint te zegevieren. Echter ook bij Rutte, Koolmees, Knot en Dijsselbloem c.s.?
Word in ieder geval -naast natuurlijk 50 Plus- lid van de Stichting Pensioenverlies! Met meer steunende leden krijgen gepensioneerden ongetwijfeld een sterkere positie tegenover de Staat en (zo nodig) de pensioenfondsen.
Hoewel daar andere argumenten bij werden gebruikt gaat dit werkelijkheid worden.
De pensioenfondsen maken zeer grote rendementen en bulken van het geld. Voor zover die rendementen worden gemaakt op de kapitalen die reeds gepensioneerden hebben opgebracht, zouden die ook aan die gepensioneerden toe kunnen vloeien. Meerdere schrijvers betogen immers dat de kapitaalinkomsten veel sterker stijgen dan de looninkomstem. Dat die sterkere stijging niet ten goede komt van de gepensioneerden is diefstal.
Natuurlijk niet van ex-CDA-Euro-parlementariër en fervent € voorstander de verpleegkundige Corien Wortmann. Met haar opmerkingen toont zij aan dat zij nog te dom om achter een koe te lopen en ze had beter de handjes aan het bed kunnen houden.
Pensioen is heel goed te vergelijken met spaargeld. Uiteraard zal een pensioenfonds dat in alle toonaarden ontkennen. Daar hebben ze een punt want zij moeten nog een actuariële berekening maken ivm met overlijden. Voor nu is dat niet relevant. Ik wil louter laten zien wat het effect is van lage rente standen op hoogte van het eindkapitaal waaruit het pensioen betaald moeten worden.
Stel u begint op u 23-ste met een baan waar u pensioen gaat opbouwen, jaarlijks legt € 2.000 pensioenpremie in. Als u dat 45 jaar doet heeft u aan het einde van de rit, bij een rente van 3,5%, een eindkapitaal van € 218.000 om in uw oude dag te voorzien. U bent dan 67 jaar en uw levensverwachting is dan nog: 15 jaar. Die € 218.000/15 = € 14.500 per jaar aanvullend pensioen. Die 3,5% de optelling van 2% inflatie en 1,5% reële rente: 2% + 1,5% = 3,5%
Maar als de reële rente nu -1,5% is en de inflatie 2% dan is de rente = 2% -1,5% = 0,5%
Stel nu dat u begint op u 23-ste met een baan waar u pensioen gaat opbouwen, jaarlijks legt € 2.000 pensioenpremie in. Als u dat 45 jaar doet heeft u aan het einde van de rit, bij een rente van 0,5%, een eindkapitaal van € 101.000 om in uw oude dag te voorzien. U bent dan 67 jaar en uw levensverwachting is dan nog: 15 jaar. Die € 101.000/15 = € 6.700 per jaar aanvullend pensioen.
Maar als de rente nu 0% is en de inflatie 2% dan is de reële rente = 0% - 2% = -2 %
Stel nu dat u begint op u 23-ste met een baan waar u pensioen gaat opbouwen, jaarlijks legt € 2.000 pensioenpremie in. Als u dat 45 jaar doet heeft u aan het einde van de rit, bij een rente van 0,0%, een eindkapitaal van € 90.000 om in uw oude dag te voorzien. U bent dan 67 jaar en uw levensverwachting is dan nog: 15 jaar. Die € 90.000/15 = € 6.000 per jaar aanvullend pensioen.
De verschillen in de jaarlijkse uitkering komen door de verschillende rentestanden, 3,5%, 0,5% en 0%. De hoogte van de rentestanden worden bepaald door de ECB. De ECB is bezig met goedkoop geld politiek, de rente dus laag. Deze lage rente heeft gevolgen voor de einduitkomst voor uw eindkapitaal € 218.000, € 101.000, resp. € 90.000.
Haalt het fonds meer geld uit de pensioenreserves dan confisqueert, dan steelt, het pensioen fonds geld van een andere deelnemer om u een hoger pensioen te geven. Dat betekent dat iemand anders, mogelijk een jongere straks een lager pensioen krijgt dan waar voor hij heeft in gelegd. Maar her kan ook zo zijn dat het pensioenfonds zijn verplichtingen niet nakomen en zal het failleren.
Dan moet de rente maar om hoog hoor ik roepen. Ja maar die rente wordt nu juist laag gehouden door de ECB. Laag gehouden om de rente betalingen op de overheidsschulden van de EU-landen, beter de Euro-landen, laag te houden. Het besluit van de ECB om die rente laag te houden is een politieke beslissing die tot doel heeft de landen met grote schulden, oa Frankrijk, Italië en tot voor kort ook Duitsland binnenboord te houden.
Nederland heeft 80% van het particulier pensioen geld in de EU. Door die rente laag te houden betalen de Nederlandse pensioenspaarders mee aan de hoge staatsschulden van landen als Frankrijk, Italië en België. Hoort u Rutte hier wel eens over?
De econoom Knot snapt dat allang en wil dat de ECB ophoudt met die opkoop-praktijken. De jurist en CDA-er Wellink zegt dit nu ook heel voorzichtig. Maar de verpleegster Wortmann draait u een rad voor de ogen.
Nederland is een vreemd land. De hoogste baas van het grootste pensioenfonds is een verpleegster die later politica is geworden.
Denkt u eens in dat u een hersentumor heeft en de Knot verschijnt aan het bed samen met Wellink en zij stellen zich voor als de chirurg en anesthesist die uw tumor gaan behandelen. En u daarbij verzekeren dat ze als econoom en jurist van medicijnen geen kaas hebben gegeten, maar dat ze nu eenmaal door de staat zijn aangewezen om deze operatie te doen, ze kunnen immers een goed en helder praatje houden.
Zou u de behandeling uw hersentumor aan deze twee welwillende figuren overlaten?
U voelt het op uw klompen aan met deze twee piloten aan het bed wordt dat niets.
Maar laat u uw pensioen wel over een aan CDA-verpleegstertje?
U begrijpt dan wel dat, met deze zuster aan uw pensioen wordt dat niets…
verplicht (!!!) in waardeloze staatsobligaties moeten beleggen, maar voor een groter deel ook beleggen in veel beter renderende producten (aandelen, onroerend goed, privat equity, e.d.. Op die manier behalen de meeste pensioenfondsen nog steeds jaarlijkse rendementen van gemiddeld 6,5% over de laatste 20 - 30 jaar. Dat is heel andere koek dan jij in je financiële plaatje voorschotelt. Van iemand, die zich fiscalist en econometrist noemt, mag je een betere reactie verwachten. Het ABP heeft op die manier namelijk de laatste 10 jaar haar vermogen meer dan verdubbelt tot bijna een half biljoen euro. Het gaat bovendien om een kapitaal gedekt stelsel, zodat het vermogen -in relatie met het aantal deelnemers- bijvoorbeeld helemaal niet volledig in stand moet worden gehouden. Overigens kunnen alle pensioenfondsen vanwege hun financiële situatie niet over één kam worden geschoren.
De kortingen bij de ABP-pensioenen kunnen me niet vroeg genoeg komen. Sterker nog, ABP had al jaren geleden moeten gaan korten.
Behalve de lage rekenrente is er nog een olifant in de kamer waar niemand het over heeft. En dat is dat de pensionado's een stuk ouder worden dan het ABP had gedacht. Met andere woorden; de pensionado's van nu hebben te weinig premie ingelegd. Het geeft geen pas om nu alvast het pensioen van de jongeren op te feesten. Vooral niet omdat de huidige pensionado's volop hebben geprofiteerd van VUT, FPU en Remkes-regeling.