Drie jaar wachten op huishoudelijke hulp
In Amsterdam zijn forse wachtlijsten voor de huishoudelijke hulp ontstaan. Het aantal aanvragen is enorme gestegen, na invoering van de inkomensonafhankelijke eigen bijdrage voor de Wmo.
![wachtrij.jpg](https://cdn.binnenlandsbestuur.nl/styles/imported_hero/cloud-storage/bb_migrate/images/Uploads/2017/4/wachtrij.jpg?itok=mMfRsXF5)
In Amsterdam is het aantal aanvragen voor huishoudelijke hulp de laatste twee jaar zo hard gestegen dat er forse wachtlijsten en wachttijden zijn ontstaan. Een Amsterdammer die in april aanklopte bij het Wmo-loket van de gemeente, kan over 1,5 jaar voor het eerst hulp krijgen. Als iemand zich begin 2022 meldt, mag hij in zijn handen wrijven als hij over drie jaar voor hulp aan de beurt is.
In de kou
‘Onhoudbaar en onwenselijk’, stelt wethouder Simone Kukenheim (zorg, D66). ‘De kwetsbare mensen in onze stad met een kleine portemonnee staan hierdoor in de kou.’ Zij hebben geen geld om de wachttijd te overbruggen door zelf hulp te regelen en betalen; mensen met een beter inkomen wel, verduidelijkt ze. En juist bij die groep zit de groei.
Financieel aantrekkelijk
‘Tot twee jaar geleden was het aantal Amsterdammers met hulp bij het huishouden stabiel. Sinds 2019 zien we een enorme groei in het aantal aanvragen in welvarende wijken zoals centrum, Zuid en Buitenveldert. Voorheen regelden en betaalden deze mensen particuliere hulp. Sinds de invoering van het Wmo-abonnementstarief is het voor hen financieel aantrekkelijk om de hulp via de Wmo te regelen’, aldus Kukenheim. De oorzaak van de toename in aanvragen (1.200 in de afgelopen twee jaar), ligt volgens het gemeentebestuur dan ook hoofdzakelijk of zelfs helemaal in het Wmo-abonnementstarief. Dat is de inkomensonafhankelijke eigen bijdrage van maximaal 19 euro per maand, die in 2019 voor Wmo-maatwerkvoorzieningen en een jaar later voor algemene Wmo-voorzieningen is ingevoerd.
Instroombeperking
Sinds oktober vorig jaar heeft Amsterdam een instroombeperking ingesteld. Alleen de meest kwetsbare cliënten die dringend hulp bij huishouden nodig hebben, krijgen die hulp nog. Voor anderen voor wie de hulp wel nodig, maar niet urgent is, komen op een wachtlijst terecht. Kukenheim werkt daarnaast aan een werkwijze om aanvragen van mensen die de hulp zelf zouden kunnen betalen af te wijzen. ‘Schaarse middelen moeten we inzetten voor mensen die het echt nodig hebben.’
Tekort
De groei in het aantal inwoners met huishoudelijke hulp zorgde vorig jaar in Amsterdam voor een budgetoverschrijding van vier miljoen euro; zo’n tien procent van het totaalbudget. Als er niets gebeurt, lopen de overschrijdingen op tot bijna veertien miljoen euro in 2024. Eind dit jaar staan er naar verwachting 1.600 Amsterdammers op de wachtlijst, een jaar later zo’n 2.800. Er is 10,4 miljoen euro extra nodig in 2022 om de verwachte wachtlijst weg te werken.
Patstelling
Kukenheim heeft minister Hugo de Jonge (VWS) voor de zomer een indringende brief gestuurd over de situatie in Amsterdam. De hoofdboodschap: de situatie onhoudbaar. Het kabinet moet gemeenten compenseren voor de extra kosten die zij maken sinds de invoering van het abonnementstarief. De Jonge heeft nog niet gereageerd, maar er sinds de brief wel ambtelijk overleg geweest. ‘De houding van VWS wijzigt echter niet. Het ministerie stelt dat de Wmo een basisvoorziening is, waarbij het inkomen geen rol mag spelen bij een aanvraag. Het ministerie ziet geen aanleiding om gemeenten extra te compenseren. We zitten in een patstelling die doorbroken moet worden.’
Kabinetsformatie
Al geruime tijd lobbyt de Vereniging van Nederlandse Gemeenten (VNG) voor afschaffing van het Wmo-abonnementstarief of om volledige compensatie door het rijk van de zogeheten aanzuigende werking. VNG-directeur Leonard Geluk hoopt dat dit aan de formatietafel voor een nieuw kabinet wordt geregeld. Over 2019 heeft de VNG een claim van 105 miljoen euro bij het kabinet neergelegd. Dit ter compensatie van minder inkomsten uit eigen bijdragen en meer uitgaven op vooral de huishoudelijke hulp.
Lees het hele artikel in Binnenlands Bestuur nr. 18 van deze week
Reacties: 7
U moet ingelogd zijn om een reactie te kunnen plaatsen.
Sinds wanneer worden WMO tarieven door een gemeentebestuur bepaald? Even los van of dit een links of rechts bestuur is.
De oorzaak zit hem nl in dat tarief, waardoor niet alleen armeren een max eigen bijdrage hebben van 19 euro, maar miljonairs ook.
Het zijn dan ook krokodillentranen van mevrouw Kukenheim. Ongeloofwaardig.