Gemeenten in Nederland besteden veel geld aan het verbeteren van hun centrumlocaties. Denk aan de centra van Almere of Nieuwegein of het Schouwburgplein in Rotterdam. De binnenstad is immers hun visitekaartje en economische motor. Die strategie is begrijpelijk, maar heeft een schaduwzijde: er blijft weinig geld over voor pleinen en parken in gewone woonwijken. Daar komt de leefbaarheid onder druk te staan. Voor deze wijken is een nieuwe strategie nodig.
Het kunnen beschikken over goede publieke ruimte behoort tot de basis van het bestaan, net als veiligheid of water uit de kraan. Deze basisvoorziening is vaak niet op orde. Radboud Engbersen van Platform31: ‘In te veel gewone woonwijken liggen verpieterde pleintjes, plantsoenen en parken: onbestemde stukjes niks.’
Publieke ruimte verbeteren
Platform31 onderzocht hoe de gewone publieke ruimte in een tijd van economische schaarste kan verbeteren. Dat blijkt sneller, slimmer en goedkoper te kunnen, vaak met relatief eenvoudige ingrepen. De tijd van een almachtige overheid is voorbij, zo ook de van boven af opgelegde architectuur. De oplossing ligt in kleinschalige, doelgerichte interventies, met een grote inbreng van bewoners. Bijvoorbeeld de Rotterdamse luchtsingel, de opgeknapte plantsoenen in De Kleine Wereld in Amsterdam-Noord, het bos dat de bewoners van De Hoekwierde in Almere zelf beheren, een opgeknapte oude boomgaard in Apeldoorn of de eigen ’landschapsarchitectuur’ van de bewoners van Schoonenburg in Ede. Allemaal voorbeelden van kleinschalige, private initiatieven.
Inhoudsopgave
Verantwoording en leeswijzer
Multifocaal kijken
SCHEMA
Schematisch overzicht locaties & disciplines
DEEL 1: Locatiebeschrijvingen cases
De hoofdstraat van Overdinkel
De perifere rand,Hoogvliet
Prins Bernhardplein,Utrecht
De Gillisbuurt,Delft
De KleineWereld,Amsterdam
Winkelcentrum Ypenburg, Den Haag
De Grote Markt, Groningen
Park Oudegein, Nieuwegein
A8ernA, Koog aan de Zaan
Afrikaanderplein, Rotterdam
De Oase, Den Helder
Leonardo da Vinciplein,Haarlem
Paul Krugerplein, Amsterdam
Publieke ruimte in de Poptahof,Delft
Willem-Alexanderplantsoen, Beverwijk
Woonerven Lunetten,Utrecht
DEEL 2: De disciplines
1 Sociologisch perspectief
2 Stedenbouwkundig perspectief
3 Landschappelijk perspectief
4 Wijkeconomisch perspectief
5 Verkeerskundig perspectief
6 Veiligheidsperspectief
7 Beheersperspectief
DEEL 3: Leerzaam
Klein lexicon publieke ruimten
Lessen uit Parijs
Lessen uit Antwerpen
Toolbox publieke ruimten
DEEL 4: Beleidsmatige conclusies
1 Een agenda voor publieke ruimten
2 Beleidsaanbevelingen
Over de auteurs